193 БУУга МҮЧӨ МАМЛЕКЕТТЕР КЕРЕКТҮҮЛҮКТҮ МОЮН АЛДЫ жана Качкындар боюнча Глобалдык келишимди иштеп чыгууга жана Коопсуз, иреттүү жана үзгүлтүксүз миграция боюнча Глобалдык келишимди (GCM) кабыл алууга милдеттеништи. (Миграция боюнча Марракеш келишими. 10-11.12. 2018-ж.)
GCM 23 максатты, ишке ашырууну жана андан кийин жана карап чыгууну камтыган кызматташуунун негизин сунуштайт. Ар бир максат милдеттенмени, ошондой эле тиешелүү саясат инструменттери жана жакшы тажрыйбанын мисалдары катары эсептелген иш-аракеттердин жыйындысын билдирет.
GCM (Коопсуз, тартиптүү жана үзгүлтүксүз миграция боюнча глобалдык компакт) ишке ашырууга колдоо издеген бардык мүчө мамлекеттер Миграция боюнча көп өнөктөштүк трасттык фондунун пайдасына ээ.
Акыркы маалыматтарга караганда, Миграция боюнча көп өнөктөштүк трасттык фондуна 99 өлкө жана региондор арыз беришкен, жалпысынан 31 биргелешкен программалык концепциялар берилген. Алар буга чейин бул формада алдын ала бекитилген жана “куурга” киргизилген (каржылоону күтүүдө).
Кыргызстан бул фондго арыз бере элек (КР да мүчө).
Кызыкдар уюмдар мамлекеттик жана БУУнун агенттиктери менен биргеликте концептуалдык арыз даярдап, GCMди ишке ашыруунун алкагында миграциялык көйгөйлөрдү чечүү үчүн каражат ала алышат.
Миграция боюнча көп өнөктөштүк трасттык фондунан каражат алган өлкөлөрдүн мисалдары (таза каржыланган/чыгаша (АКШ доллары)):
* Афганистан – 82 056 / 82 056
* Бангладеш – 1 797 965 / 27 811
* Бразилия – 1 753 128 / 284 432
* Чили – 900 660 / 899 310
* Коста-Рика – 2 300 000 / 1 408 814
* Эквадор – 1 500 000 / 1 495 445
* Эфиопия – 1 050 001 / 346 629
* Габон – 1 115 232 / 18 901
* Гамбия – 2,100,000 / (жарым-жартылай маалымат)
* Тажикстан – 2 182 389 / 2 164 802
* Того – 425 153 / 2 270
* Тринидад жана Тобаго – 2,600,000 / 2,540,010
* Түркия – 1 750 000 / 0
Жалпысынан фонд дүйнө жүзү боюнча 45,8 миллион АКШ долларын каржылаган, анын 30,6 миллион доллары сарпталган (31.12.2024)
Булак: M-MPTF 2024 расмий отчетунун негизинде, 2-тиркеме
Коопсуз, иреттүү жана үзгүлтүксүз миграция боюнча Глобалдык келишимдин (GCM) 23 максаты:
1. Тажрыйбага негизделген саясатты түзүү үчүн негиз катары так жана бөлүштүрүлгөн маалыматтарды чогултуу жана колдонуу
2. Адамдарды өздөрүнүн келип чыккан өлкөлөрүн таштап кетүүгө мажбурлаган ар кандай күчтөрдүн жана структуралык факторлордун терс таасирин азайтуу
3.Миграциянын бардык этаптарында так жана өз убагында маалымат берүү
4. Бардык мигранттардын мыйзамдуу идентификациясы жана тийиштүү документтери болушун камсыздоо
5. Миграциянын мыйзамдуу каналдарына жетүүнү жөнөкөйлөтүү жана алардын ийкемдүүлүгүн жогорулатуу
6. Жумушчуларды адилеттүү жана адептүү түрдө ишке тартууга көмөктөшүү жана татыктуу эмгек үчүн шарттарды камсыз кылуу
7. Миграция процессиндеги аялуу жерлерди изилдөө жана жумшартуу
8. Адамдарды куткаруу жана дайынсыз жоголгон мигранттардын көйгөйүн чечүү үчүн эл аралык коомчулуктун аракеттерин координациялоо
9. Мигранттардын контрабандасына каршы күрөшүү боюнча трансулуттук иш-чаралардын натыйжалуулугун жогорулатуу
10. Эл аралык миграциянын контекстинде адам сатуунун алдын алуу, бөгөт коюу жана жоюу
11. Аракеттерди координациялоо менен чек араны комплекстүү жана коопсуз башкаруу
12. Тиешелүү мониторингди жана текшерүүнү жана адамдарды тийиштүү органдарга жөнөтүүнү камсыз кылуу үчүн миграциялык жол-жоболордун ишенимдүүлүгүн жана болжолдуулугун жогорулатуу
13. Мигранттарды убактылуу кармоочу жайларга акыркы чара катары гана жайгаштыруу тажрыйбасын колдонуу жана альтернативаларды издөө
14. Бүткүл миграциялык цикл боюнча консулдук коргоонун, жардамдын жана өз ара аракеттенүүнүн натыйжалуулугун жогорулатуу
15. Мигранттарды негизги кызматтар менен камтуу
16. Мигранттар жана коомдор үчүн толук социалдык интеграцияны жана биримдикти камсыз кылуу үчүн жагымдуу шарттарды түзүү
17. Миграция боюнча коомдук пикирди калыптандыруу үчүн дискриминациянын бардык түрлөрүн жок кылуу жана далилдүү коомдук талкууга дем берүү
18. Көндүмдөрдү өнүктүрүүгө инвестициялоо жана көндүмдөрдү, квалификацияларды жана компетенцияларды өз ара таанууга көмөк көрсөтүү
19. Мигранттар жана диаспоралар бардык өлкөлөрдө туруктуу өнүгүүгө жетишүүгө толук салым кошуусу үчүн шарттарды түзүү
20. Акча которуулардын эффективдүүлүгүн жана ишенимдүүлүгүн жогорулатуу жана баасын төмөндөтүү жана мигранттардын финансылык инклюзиясына көмөк көрсөтүү
21. Коопсуз жана татыктуу кайтып келүүнү жана реадмиссияны жана үзгүлтүксүз реинтеграцияны камсыздоо боюнча кызматташуу
22. Социалдык камсыздоо жана алынган жөлөкпулдар жаатындагы материалдык укуктарды өткөрүп берүү механизмдерин түзүү
23. Коопсуз, тартиптүү жана мыйзамдуу миграцияны камсыздоо үчүн эл аралык кызматташтыкты жана глобалдык өнөктөштүктү чыңдоо.