Юстиция министрине
Кыргыз Республикасы
КАЙРЫЛУУ
Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги тарабынан бекитилген “Чет өлкөлүк өкүлдүн функцияларын аткарган коммерциялык эмес уюмдардын реестрин жүргүзүүнүн жана алардын ишине аудит жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө жобого” карата жарандык коомдун өкүлдөрү.
4-июнь, 2024-жыл Бишкек
Урматтуу Аяз Батыркулович!
Белгилүү болгондой, 2024-жылдын 2-апрелинде “Коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу” Кыргыз Республикасынын Мыйзамы (мындан ары – Мыйзам) кабыл алынган, анда чет өлкөлүк каржылоону алган жана “саясий ишмердүүлүктү” жүзөгө ашырган тескөөчүлөрдү атайын “КЭУнун реестринде” (мындан ары – Чет өлкөлүк КЭУлардын өкүлчүлүгүнүн реестринде) каттоого алуу каралган. Каттоо).
Мыйзамга ылайык, Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги 2024-жылдын 16-майындагы буйругу менен “Чет өлкөлүк өкүлдүн функцияларын аткарган коммерциялык эмес уюмдардын реестрин жүргүзүүнүн жана алардын ишине аудит жүргүзүүнүн тартиби жөнүндө жобону” (мындан ары – Жобо) иштеп чыккан жана бекиткен.[1]
Тилекке каршы, Жобонун долбоорун даярдоо процесси ачык, коомчулук үчүн жеткиликтүү жана бардык кызыкдар тараптардын катышуусуна негизделген эмес. Регламенттин долбоорун иштеп чыгууда Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги долбоорду коомдук талкууга чыгарбаган жана ал боюнча коомдук талкуу өткөргөн эмес, муну менен “Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын (мындан ары – Мыйзамдар жөнүндө) 2, 6 жана 22-беренелеринин талаптары бузулган. НКУ жөнүндө Мыйзамдын жогоруда көрсөтүлгөн беренелерине ылайык, Регламент (укуктук ченемдерди камтыган – жалпы милдеттүү жүрүм-турум эрежелерин камтыган) ченемдик укуктук акт болуп саналат жана Жобонун долбоору боюнча коомдук талкууну өткөрүү НКУ жөнүндө Мыйзамдын милдеттүү талабы болгон. Өз кезегинде, Регламенттин долбоору боюнча коомдук талкуу өткөрүлбөө Мыйзамдын ченемдерин олуттуу бузууга алып келди, анда бекитилген Регламенттин төмөнкүдөй кемчиликтери камтылган:
1) “Коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө” Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын (мындан ары – Коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө) Мыйзамынын 17-1-беренесинин 1-бөлүгүнүн 2-пунктунда Реестрде “Коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө” ченемкоммерциялык эмес уюмдун аталышы, уюштуруучулары жана директору жөнүндө маалыматРегламенттин 9-пунктунун 1, 4-8, 13, 14-пункттары, 10, 13-17, 22 жана 23-пункттары бул нормага ылайык келбейт, анткени алар Реестрге аймактык тескөөчүлөр жөнүндө керексиз маалыматтарды (дареги, ИНН, ОКПОнун коду жана 17-статьясына ылайык талап кылынбаган көптөгөн маалыматтарды) киргизүүнү караштырышат. Мисалы, Жобонун 9-пунктунун 13-пунктунда, 27-пункттун 2-пунктунда Реестрге киргизүү каралган.тескөөчүлөр жөнүндө маалымат“, Реестрге киргизүү Коммерциялык эмес уюмдар жөнүндө мыйзамда каралбаган.
Ошентип, Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги тескөөчүлөр жөнүндө мыйзамдын 17-1-беренесинде ага берилген ыйгарым укуктардын чегинен чыгып, ага берилген ыйгарым укуктардан аша чаап кеткен.
2) Аймактык тескөөчүлөр жөнүндө мыйзамдын 17-1-беренесинин 11-бөлүгү юридикалык жактарды каттоо боюнча бир гана ыйгарым укуктуу органга (ал Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги) ыйгарым укук берет.тескөөчүлөрдүн ишинин, анын ичинде каражаттардын чыгымдалышын жана башка мүлктү анын уюштуруу документтеринде каралган максаттарга ылайыктуулугун текшерүүнү жүзөгө ашыруу;“Бирок, Жобо тескөөчүлөр жөнүндө мыйзамды бузуу менен, тескөөчүлөрдүн ишин текшерүү укугуна ээ болгон мамлекеттик органдардын санын көбөйтөт. Тактап айтканда, Жобонун 32-пунктунда аймактык тескөөчүлөрдүн ишмердүүлүгүнө текшерүү жүргүзүү укугу берилген: (1) салык органдары, (2) Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлиги, (3) прокуратура органдары жана (4) башка мамлекеттик органдар. Бул жерде да Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги тескөөчүлөр жөнүндө мыйзамдын 17-1-беренесинде ага берилген ыйгарым укуктардын чегинен чыгып кеткен.
Кыргызстан демократиялык мамлекет, мында “укуктук мамлекет” принциби так сакталышы керек.
Жогоруда айтылгандардын негизинде,
биз сизден сурайбыз:
1) Жобону бекитүү жөнүндө Юстиция министрлигинин буйругу жокко чыгарылсын;
2) ченемдик укуктук актылардын долбоорлорун коомдук талкуулоо үчүн Бирдиктүү порталда жобонун долбоорун жарыялоо;
3) Регламенттин долбоорун коомдук талкуулоону өткөрүү, кызыкдар тараптардын жана коомчулуктун сунуштарын жана сын-пикирлерин эске алуу менен аны жыйынтыктоо;
4) Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине аймактык тескөөчүлөр жөнүндө мыйзам менен берилген ыйгарым укуктардан аша чабуу менен жол берилген мыйзам бузууларды жобонун долбоорунан четтетсин.
Сиздин түшүнүүңүзгө чын жүрөктөн үмүттөнөбүз.
Жообуңузду электрондук почта аркылуу жөнөтүңүз. Дарек: nash.vek@gmail.com
Урматтоо менен:
- Чынара Айтбаева, «Биздин кылым» КФ,
- Алмаз Тажыбай, «Перемена» инновациялык билим берүү борбору КФ,
- Цой Тамара Алексеевна, КФ “УККУМ КЕЛЕТ”,
- Муратов Адилет, тескөөчү,
- Нурида Байзакова, көз карандысыз эксперт
- Бирюкова Виктория, жарандык активист,
- Нурбюбю Керимова, О.Ф.Данко,
- Ли Антонина, «Шоола-Көл» коомдук бирикмеси,
- Абдыраев Рудбек, Эко Жоомарт,
- Рада Валентина кызы, Пешком шаардык демилгеси,
- Мария Колесникова, “MoveGreen” бейөкмөт уюму,
- Галина Давлетбаева, «Жарандар өнүгүү үчүн» бейөкмөт уюму
- Нуржан Чунуева, эколог,
- Карабаева Саодат Мурадиловна, жарандык активист,
- Мавлюда Масадикова, «Искра» капира-ты,
- Жумагул Курманбаева, О.О.Кочкор райондук дук ден соолук комитети,
- Акылбек Ташбулатов, «Эл аралык коргоого көмөктөшүү борбору» КФ,
- Сатыбекова Г.Ш., КУУ,
- Осмонова Галбу Акушовна, Молдо Нияз айыл окмоту,
- Рыскулова Бүбүсара, укук коргоочу,
- Мавлюда Масадикова, жарандык активист,
- Флюра Надырова, «СПК Спектр» коомдук бирикмеси,
- Назгүл Турдубекова, «Балдардын укугун коргоочулар лигасы» КФ,
- Эркина Убышева, «Смарт Жаран» ассоциациясы,
- Айгүл Дүйшөнова, Талас районунун Бакай-Ата айылдык кеңешинин депутаты,
- Камил Рузиев, «Вентус» ЖЧКсы,
- Рита Рахман, «Коомдук талдоо институту» бейөкмөт уюму,
- Эшмуратова Зайнап Тажиевна, «Калктын аялуу топторун өнүктүрүү жана коргоо борбору» КФ,
- Жумакан Жаркулова, Асыл-Ай майыптар комдук бирикмеси,
- Халбаева Светлана, «Күн нуру» КФ,
- Асел Койлубаева, «Адам укуктары боюнча юристтер» КФнын
- Аида Сүйүндүева, КФ “Жалпы себеп”,
- Усенова Бегайым, «Медиа Полиси Институту» КФ,
[1] http://minjust.gov.kg/ru/news/view/id/3519/